3-19-1-آبسیزیک اسید15
20-1-سایر تنظیم کننده های رشد 15
21-1-کند کننده‌های رشد15
22-1-نحوه فعالیت کند کننده های رشد16
23-1-سایر ترکیبات افزایش‌دهنده طول عمر16
24-1-کیفیت آب16
25-1-رو ش های مختلف تیمار پس از برداشت گل های بریده 16
1-25-1-مقاوم کردن یا سازگار کردن 16
2-25-1-اشباع‌کردن17
3-25-1-آغشته کردن یا فرو بردن17
4-25-1-شکوفا نمودن غنچه‌ها17
26-1-اهداف از اجرای این طرح17
فصل دوم : بررسی منابع18
فصل سوم: مواد و روشها22
1-3-محل انجام آزمایش22
2-3-موقعیت جغرافیایی استان سمنان22
3-3-موقعیت جغرافیایی شهرستان دامغان و حومه آن22
4-3-مواد مورد استفاده در پژوهش23
5-3- طرح آزمایشی و نحوه اجرا23
6-3- اجرای طرح23
7-3- روش های اندازه گیری صفات مورد نظر24
1-7-3-اندازه گیری وزن تر گل 24
2-7-3-اندازه گیری درصد باز شدن گل ها 24
3-7-3-اندازه گیری پتانسیل آب در گلبرگ25
4-7-3-اندازه گیری درصد پژمردگی گل ها25
5-7-3-اندازه گیری وزن خشک گل ها25
6-7-3اندازه گیری سطح برگ26
فصل چهارم : نتایج و بحث 27
1-4- اثر تیمارهای متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره و کلرید کلسیم بر وزن ترگل27
2-4- اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره وکلرید کلسیم بر وزن خشک گل30
3-4- اثر سطح برگ با متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره و کلرید کلسیم بر گل رز 32
4-4- اثر متقابل زمان، رقم و متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم بر روی قطر گل35
5-4- اثر زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر روی پتانسیل آبی گل41
6-4- اثر زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر روی درصد پژمردگی گل رز47
7-4- ضریب همبستگی صفات 58
8-4 نمودارهای همبستگی60
نتیجه گیری نهایی65
پیشنهادات68
فهرست منابع69
فهرست منابع انگلیسی 71
چکیده انگلیسی 74
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-4- اثر تیمارهای متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره و کلرید کلسیم بر وزن ترگل28
جدول 2-4- تجزیه واریانس اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره وکلرید کلسیم و رقم ها بر روی وزن خشک گل رز30
جدول 3-4- تجزیه واریانس اثر سطح برگ با متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم ورقم بر روی گل رز33
جدول 4-4- تجزیه واریانس اثرات زمان(از روزی که گل ها درون محلول ها قرار داده شدند تا روزی که باز شدن گل ها به قطر ثابتی رسیدند )، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و واریته بر روی قطر گل رز36
جدول5-4- مقایسه میانگین اثرات زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و واریته بر روی قطر گل 39
جدول 6-4- تجزیه واریانس اثرات زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و واریته بر روی پتانسیل آبی گلبرگ گل رز43
جدول7-4- مقایسه میانگین اثرات زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و واریته بر روی پتانسیل آبی گلبرگ رز46
جدول 8-4- تجزیه واریانس اثرات زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و واریته بر روی درصد پژمردگی گل رز48
جدول9-4- مقایسه میانگین اثر زمان، متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و واریته بر روی پژمردگی گل رز51
جدول(10-4) ضریب همبستگی بین صفات مورد بررسی59
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
(نمودار 1-4) اثر نوع رقم بر روی وزن تر گل رز28
(نمودار 2- 4) – اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره وکلرید کلسیم بر روی وزن تر گل رز29
(نمودار3- 4) اثر متقابل متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره وکلرید کلسیم و نوع رقم بر روی وزن تر گل29
(نمودار 4- 1) اثر نوع رقم بر روی وزن خشک گل رز31
(نمودار 5- 4) اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم بر روی وزن خشک گل رز31
(نمودار 6- 4) اثر متقابل متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر روی وزن خشک گل رُز32
(نمودار 7- 4) اثر سطح برگ و نوع رقم بر روی گل رُز33
(نمودار 8- 4) اثر سطح برگ با متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم بر روی گل رُز34
(نمودار 9- 4) اثر متقابل سطح برگ با متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره و کلرید کلسیم بر روی گل رُز34
(نمودار10-4) اثر زمان(روز) بر روی قطر گل رُز37
(نمودار 11- 4) اثر نوع رقم بر روی قطر گل رُز37
(نمودار 12- 4) اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم بر روی قطر گل رُز38
(نمودار 13- 4) اثر متقابل متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر روی قطر گل زُز38
(نمودار 14- 4) اثر متقابل زمان و نوع رقم بر روی قطر گل رُز39
(نمودار 15-4) اثر نوع رقم بر پتانسیل آب گلبرگ ها43
(نمودار 16- 4) اثر زمان بر روی پتانسیل آب گلبرگ ها44
(نمودار 17-4) اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم بر روی پتانسیل آب گلبرگ ها44
(نمودار 18- 4) اثر متقابل متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر پتانسیل آب گلبرگ ها45
(نمودار 19-4) اثر متقابل متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر پتانسیل آب گلبرگ ها45
(نمودار 20- 4) اثر نوع رقم بر درصد پژمردگی گل49
(نمودار 21- 4) اثر متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم بر روی درصد پژمردگی گل ها49
(نمودار 22- 4) اثر مدت زمان بر روی درصد پؤمردگی گل ها50
(نمودار 23- 4) اثر متقابل متیل سیکلو پروپان، نیترات نقره، کلرید کلسیم و نوع رقم بر درصد پژمردگی گل ها50
چکیده
گل رز(Rosa hybrida) یکی از محبوب ترین گل ها در سطح جهانی محسوب می شود و شاخه گل بریده آن بیشترین مصرف را در بین سایر گل ها داراست. شاخه گل بریده رز به دلایل فیزیولوژیکی و فرازگرا بودن، در دوره عمر قفسه ای، شدیداً مستعد پژمردگی و کاهش طراوت و شادابی بوده و لازم است طول عمر شاخه بریده آن را تا حد امکان افزایش داد. این پژوهش برروی دو رقم هلندی گل رز به نام های آنجلینا و دولس و به منظور بررسی اثر برخی مواد شیمیایی با نام متیل سیکلو پروپان (mcp-1) با غلظت (10 پی پی ام)، نیترات نقره(AGNO3) با غلظت (300 پی پی ام) ،کلرید کلسیم (Cacl2) با غلظت (5 گرم بر لیتر) و اثرات متقابل آن ها و نیز اثر طول مدت نگهداری شاخه بریده بر برخی خواص فیزیکوشیمیایی، کیفی و طول عمر شاخه بریده گل رز ارقام نامبرده، در دانشگاه آزاد اسلامی دامغان در سال 1392انجام گرفت و نمونه برداری ها به طور روزانه در طول مدت نگهداری گل های شاخه بریده انجام گرفت. در بررسی تغییرات فیزیکوشیمیایی و کیفی شاخه های بریده گل رز مشخص شد کاربرد مواد شیمیایی نامبرده اثر معنی داری بر سطح برگ، وزن تر و خشک شاخه های بریده نداشتند ولی بین دو رقم مورد آزمایش از نظر این صفات اختلاف معنی داری وجود داشت. (در سطح احتمال یک درصد). از نظر قطر گل تیمار مخلوط نیترات نقره و 1- متیل سیکلو پروپان بیشترین قطر گل را ایجاد نمود و اختلاف آن با سایر تیمارها معنی دار بود و نیز از نظر زمانی روز سوم پس از برداشت، بیشترین قطر گل را ایجاد نمود و نسبت به سایر زمان ها معنی دار بود (در سطح یک درصد). اثر نوع رقم بر پتانسیل آب گلبرگ نشان داد، پتانسیل آب در گلبرگهای این دو رقم با یکدیگر اختلاف معنی داری داشته و میزان آن در رقم آنجلینا بالاتر از رقم دولس ویتا بود و میزان آن در رقم آنجلینا با قطر گل 40 میلیمتر حدود 25 درصد بیشتر از رقم دولس ویتا بود و همچنین از نظر این صفت تیمار 1- متیل سیکلو پروپان با میزان 55درصد بیشترین پتانسیل آب را نسبت به سایر تیمارها ایجاد نمود و نیز کابرد مختلط کلرید کلسیم و نیترات نقر ه کمترین پتانسیل آب را در گلبرگ ها ایجاد کرد. آزمایش ها نشان داد، درصد پژمردگی دو رقم مورد آزمایش اختلاف معنی داری بایکدیگر داشته و درصد پژمردگی در رقم آنجلینا حدود 6 درصد بیشتر از رقم دولس ویتا بود. نتایج نشان داد، اثر تیمارهای مختلف مواد شیمیایی بر درصد پژمردگی گل اثر معنی داری نسبت به شاهد داشته و بیشترین درصد پژمردگی با کاربرد نیترات نقره حاصل شد و اختلاف معنی داری با تیمارهای دیگر نشان داد. تیمارهای 1- متیل سیکلو پروپان و مخلوط هر سه ماده کمترین درصد پژمردگی را ایجاد کردند که می تواند به عنوان تیماری مطلوب برای کاهش درصد پژمردگی در گل رز پیشنهاد شوند. یک رابطه مثبت و معنی دار بین افزایش وزن خشک و افزایش قطر گل با کاهش پژمردگی گل و افزایش طول عمر گل بریده مشاهده شد.

فصل اول: مقدمه و کلیات
1-1-مقدمه
گل رز یا گل سرخ از مهم ترین گل ها می باشد که هم به صورت گلدانی و هم به صورت بریدنی در بازارهای جهانی داد و ستد می شود به طوری که امروزه رتبه اول جهانی را از لحاظ اقتصادی وکشت و کار دارد(وندورن و دوهانت 1994).
گل رز از مهمترین گل های شاخه بریده دنیا می باشد که مطالعات زیادی برای حفظ کیفیت پس از برداشت آن انجام شده است. ارقام جدید گل سرخ خصوصا در طی 50 سال اخیر به ایران وارد شدند(خلیقی،1364).کوتاه بودن عمرماندگاری گل های رز به واسطه کاهش هدایت آبی در ساقه های آن است که معمولاًبا پژمردگی زود هنگام، خمیدگی گردن و عدم باز شدن گل ها همراه می باشد(جین و همکاران 2006).تغییر رنگ گلبرگ ها در گل های رز و خشکیدگی آن ها که معمولا از لبه گلبرگ ها شروع می شود از عوامل اصلی غیر قابل عرضه شدن گل ها به بازار می باشد(اسفنانی و همکاران،1386).از میان رنگیزه ها، آنتوسیانین های موجود در گلبرگ ها در مرحله پس از برداشت تغییرات ظاهری زیادی را نشان می دهد. کاهش آنتوسیانین در گلبرگ ها رابطه مستقیمی با کاهش طول عمر پس از برداشت و بازارپسندی گل رز دارد(اسفنانی و همکاران،1386).
عوامل متعددی عمر پس از برداشت گل های رز را کنترل می کند که می توان آن ها را به عوامل قبل از برداشت وعوامل پس از برداشت تقسیم کرد.رقم، مقدارکربوهیدرات ها، کلسیم و کبالت ذخیره شده در بافت های گل از جمله عوامل قبل از برداشت می باشد(باتاچارچ،1994).دمای انبار، غلظت اتیلن داخلی و محیط نگهداری، میزان آلودگی سطحی به میکروارگانیسم ها از عوامل پس از برداشت هستند که به شدت عمرماندگاری گل ها را تحت تأثیر قرار می دهد (فاراقروهمکاران،1986).
برای به تأخیر انداختن پیری و طولانی کردن عمرماندگاری و پس از برداشت گل های شاخه بریده از ترکیبات شیمیایی مختلف از جمله:1-متیل سیکلو پروپان (1-MCP)، یون نقره، آمینو وینیل گلیسین (AVG) ، و آمینو اتوکسی استیک اسید (AOA) استفاده می شود.
ترکیب 1-MCP و یون نقره بازدارنده عمل اتیلن می باشد اما دو ترکیب دیگر به عنوان بازدارنده های سنتز اتیلن می باشند که با کاهش تولید اتیلن عمر پس از برداشت محصولات را زیاد می کنند(گینگ وهمکاران،2009).
عواملی مثل گرده افشانی، خشکی و تنش های دمایی با تغییرسطح هورمونی و تولید گونه های فعال اکسیژن ، پیری گل هارا تسریع می کند(ژانگ وکایرخام،1996).پیری یک فرآیند اکسیداتیو می باشد و در آن گونه های فعال اکسیژن و سیستم آنتی اکسیدانی دخالت دارد(باچانا،1997).کاهش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و افزایش پراکسیده شدن لیپیدهای غشای سلولی به عنوان دلیلی بر پیری در گونه های مختلف گیاهی ذکر شده است(دیندساوهمکاران،1981).
2-1- گل رز در فرهنگ
گل رز از نظر کثرت قرار گرفتن در جایگاه گل ملی مقام نخست را دارد و در ?? کشور آمریکا، انگلستان، ایتالیا، ایران، رومانی، عراق، عربستان سعودی، مراکش، لوکزامبورگ، بلغارستان به عنوان گل ملی انتخاب شده‌است(معین، 1357).
در ایران در نشستی که در ?? آبان ???? شمسی با حضور ریاست انجمن باغبانی ایران و شماری از استادان دانشگاه‌های ایران برگزار گردید، گل‌سرخ محمدی به عنوان گل ملی کشور تایید و برگزیده شد(ناصری،1388).در دوره‌هایی از زمان برخی از گل‌ها به علت اینکه مورد علاقه شاه یا خاندان سلطنتی یک کشور بودند به عنوان گل ملی انتخاب شدند. از جمله این گل‌ها انتخاب رز نماد خاندان سلطنتی کنونی انگستان است (معین، 1357).انتخاب این گل به عنوان گل ملی به زمان جنگ‌های داخلی انگلستان به نام جنگ رزها برمی‌گردد. جنگ رزها در نیمه دوم سده پانزدهم در فاصله سال‌های ???? تا ???? بین دو خاندان قدرتمند لانکاستر با نشان “گل سرخ” و یورک با نشان “رز سفید” و طرفدارانشان در انگلستان درگرفت. سرانجام خاندان لانکاستر در ???? موفق به شکست دادن خاندان یورک شدند. رز در حال حاضر نیز گل ملی کشور انگلستان به شمار می‌آیند(معین، 1357).
در کشورهای شرقی همواره کشت رز و استفاده از عطر آن بسیار مورد علاقه مردم بوده‌است. در گاه‌شمار ایران باستان، روز نوزدهم هر ماه فروردین نام داشته‌است. در روز فروردین از ماه اسفند جشنی در ایران برگزار می‌شده‌است به نام نوروز انهار که مردمان در این روز به دشت و دمن، به ویژه کنار رودها و چشمه‌ها رفته و طی مراسمی عطر و گلاب در آب‌ها می‌افشاندند(رضی، 1358).در تاریخ بیهقی از جشن دیگری به نام جشن گل‌افشانی یاد شده‌است که ظاهراً در روز بخصوصی برگزار می‌شده است و مردم در فصل گل سرخ بر سر یکدیگر گل می‌افشاندند(رضی، 1358).امروزه از رسم‌های باقی‌مانده در ارتباط با گل سرخ یکی آیین گل غلتان است که در مناطق مختلف شهرستان دامغان در اولین بهار از زندگی نوزاد برگزار می‌شود. زمان انجام این آیین از هنگام تولد تا یک سالگی نوزاد است و در باور و عقاید اهالی منطقه غلتانیدن بدن نوزاد در میان برگ‌های گل محمدی سبب حفظ طراوت و شادابی او و دور ماندن از بیماری‌های مختلف می‌شود. آئین سنتی گل غلتان در فهرست آثار معنوی (ناملموس) کشور ثبت شده‌است(رضی،1358).
در داستان هزار و یک شب و همینطور رباعیات عمر خیام (در حدود ???? سال پیش) از این گل یاد شده‌است (مقتدر،1323).در شاهنامه فردوسی لفظ گل منحصراً به گل سرخ تعلق دارد و برگ گل نیز به معنای برگ گل سرخ یا گلبرگ گل سرخ یا خود گل سرخ است و بدین ترتیب آمدن لفظ برگ قبل از نام گل‌های دیگر نیز به معنای گلبرگ آن گل یا خود آن گل است. در بیت اول شعر زیر، برگ گل به معنای گل سرخ و در بیت دوم برگ گلنار به معنای گلِ انار است(گرامی،1392).
همه بوستان زیر برگ گلستهمه کوه پُر لاله و سنبلستبگفت این و باد از جگر برکشیدشد آن برگ گلنار چون شنبلید فردوسی3-1- تاریخچه گلکاری در جهان
طبق نظریه‌ها رز در حدود ?? میلیون سال قدمت دارد. قدیمی‌ترین سنگواره رز در حدود ??-?? میلیون سال قدمت دارد و در ایالت کلرادو در آمریکا کشف شده‌است.کاشت رز در کشورهای خاورمیانه برای مصارف دارویی و همین طور به جهت مصرف عطر آغاز شد سپس کاشت آن در یونان و روم نیز گسترش یافت(بری و همکاران، 1385).
به نظر می‌رسد که در دوران لوئی چهاردهم تنها ? گروه رز قدیمی به نام‌های داماسک، گالیکا، آلبا و سنتیفولیا (رز کلمی) در اروپا موجود بوده‌است. در قرن هیجدهم در فرانسه نیز تحت تأثیر انگلستان باغبانی در بین طبقات اشراف رواج پیدا کرده بود. در این دوران کاشت رز جای گل سوسن و لاله را گرفته بود و رز بود که گلی اشرافی دانسته می‌شد. بخصوص در کشور فرانسه در زمان سلطنت ناپلئون بناپارت (????-????) تب علاقه به رز بالا گرفت. همسر او ژوزفین (????-????) علاقه بسیاری به جمع‌آوری گیاهان نادر و رز داشت. ژوزفین ابتدا ??? نوع رز را از کشورهای گوناگون اروپایی و غیراروپایی مانند چین و ژاپن در باغ رز کاخ مالمزون جمع‌آوری کرد سپس او بهترین باغبانان و گیاه‌شناسان را در این باغ به کار گمارد و آنها در سال ???? برای اولین بار موفق شدند توسط لقاح مصنوعی رقم‌های جدید رز را ایجاد کند. تعداد رقم‌های جدید ایجاد شده در این باغ در اواسط قرن نوزدهم از ???? نوع فراتر رفت. او همچنین از نقاش معروف گیاهان پیر جوزف ردوته خواست گل‌های رز باغ مالمزون را جهت مصور ساختن اطلس رز به تصویر بکشد. به علت خدمات بسیار ژوزفین در رونق بخشیدن به کاشت و شناساندن گل رز به او لقب حافظ رز اهدا شده‌است (سوزان و برادلی، 1385).
اولین رز دورگه چای یعنی رز لا فرانس در سال ???? بوجود آمد و با وجود امتیازات فراوانی که داشت فاقد قدرت میوه‌دهندگی بود. اولین رز دورگه? چای که توانایی باروری و میوه‌دهندگی را داشت رز لیدی ماری فیتز ویلیام نام دارد. این رز در سال ???? و در کشور انگلستان بوجود آمد (سوزان و برادلی، 1385).
4-1- تاریخچه گلکاری در ایران
تاریخچه گلکاری در ایران به 85 سال پیش باز می گردد، نخستین بار فردی مسیحی از اهالی تهران به نام پرتیوار که گلکاران محلات معتقدند فرد هلندی مقیم پایتخت بوده است، به اتفاق چند نفر از هموطنانش در باغ خود در تهران با وارد کردن بذر گل از هلند اقدام به پرورش گل در ایران کرد. سرکارگر استخدام شده از سوی پرتیوار از اهالی محلات به نام یحیی‌خان بود که در آن سال‌ها برای کار به تهران رفته و پس از بازگشت به دیار خود، کشت گل‌ها را در محلات به شکلی حرفه‎ای رواج داد. به گواهی تاریخ تا ابتدای دهه 1340 تعداد کارگران گل در محلات چهار نفر و در فاصله سال‌های 40 تا 75 تعداد واحد‌های گلخانه‌ای 25 واحد بود که در امر پرورش گل‌های آپارتمانی فعالیت داشتند(ناصری وابراهیمی،1381).
در حال حاضر نیز محلات به عنوان یکی از مراکز تولید انواع گل‌های زینتی در آسیا از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. به عنوان نمونه جایزه برتر نمایشگاه بین‌المللی اوزاکای ژاپن که چند سال پیش برگزار شد، به پرورش دهندگان گل گلایول محلات تعلق گرفت. قدمت کشت و کار و نگهداری گل‌ها در ایران شاید همزمان با شروع کشاورزی بوده است. با نگاهی به تاریخ و فرهنگ ایران به نظر می‌رسد که همواره ایرانیان در زمینه موضوعات مرتبط با گل‌ها جایگاه خوب و ارزنده‌ای داشته‌اند. قدیمی‌ترین گلخانه‌های موجود در ایران که در حال حاضر هم فعال هستند قدمتی حدود 70 – 75 سال دارند (ناصری وابراهیمی،1381).
5-1-وضعیت تولید گل وگیاهان زینتی در ایران
بررسی نوشته های پیشینیان نشان می‌دهد که فرهنگ دیرین ایران زمین از همان ابتدا بر پایه انس با طبیعت استوار بوده به طوریکه اولین بار پادشاهان ایرانی بودند که با کشت گیاهان زینتی در محوطه کاخ ها اقدام به زیباسازی محیط زندگی خود کردند(کریمی، 1383(.
کشور ایران به دلیل وجود بیش از ده اقلیم آب و هوایی گوناگون و حداکثر اختلاف درجه حرارت 40 درجه سانتی گراد بین نقاط مختلف امکان پرورش چهارفصل بسیاری از گل هاو گیاهان زینتی را در فضای آزاد دارا می‌ باشد. این تنوع آب و هوایی به ما اجازه می دهد که با وجود مشکلات فراوان تولید به دلیل امکان عرضه تمام وقت حتی در شرایط رکود بازار در شش ماه دوم سال نیز امکان صادرات این محصولات را داشته باشیم(کریمی، 1383).
6-1- مشکلات صادرات گل در ایران
فقدان پژوهش های کاربردی در زمینه گل وگیاهان زینتی
قدیمی بودن ارقام وعدم بازارپسندی آنها در بازارهای جهانی
کیفیت پایین تولیدات از لحاظ طول عمر گل، رنگ گل و…….
گرانی هزینه های حمل و نقل و دقیق نبودن زمان پروازها و ……. (کریمی، 1383).
7-1- سطح زیر کشت گل
به طور کلی سطح زیر کشت گل ها در جهان حدود 230000 هکتار است، که 43950 هکتار در کشور هلند و 4100 هکتار در ایران است (جودی، 1385).به عبارت دیگر ایران از نظردارا بودن سطح زیر کشت در جایگاه پانزدهم جهان قرار دارد، ولی از نظر تجارت جهانی، چهل و هفتمین کشور جهان محسوب می‌شود، این در حالیست که درآمد ارزی حاصل از صادرات 40 شاخه گل بریده رز معادل یک بشکه نفت می‌باشد (جودی، 1385).
8-1- اهمیت گل رز
در کشورهای مختلف،گل های متنوعی بعنوان شاخه گل بریده استفاده می‌شوند. مثلا در کشورهای اروپائی گل هائی چون رز، داوودی و میخک و در ایران گل های رز، داوودی، میخک، گلایول و مریم مطرح هستند(جودی، 1385). طبق آمار سال 1994 هلند،از میان ده گل بریده مهم گل‌رز از نظر تجارت جهانی در جایگاه نخست قرار دارد، سپس گل هائی مثل داودی، لاله، میخک و…(جوکار و همکاران، 1378).
عواملی که سبب عدم موفقیت ایران در صادرات گل های بریده می‌شود، عبارتند از: روش های نادرست بسته‌بندی، حمل و نقل و عدم مراقبت های قبل از برداشت (جمالی زواره و همکاران، 1386).
9-1 – مشخصات گیاه شناسی
گل رز متعلق به تیره گلسرخیان Rosaceae و جنس ورد یا Rosa است. دارای حدود 200 گونه و بیش از 2000 جنس مختلف می‌باشد که دلیل تنوع زیاد آن ها، تلاقی‌های مکرر بین گونه‌ایست. تاکنون گروه‌بندی‌های زیادی روی گل های رز صورت گرفته که یکی از مهمترین آن ها گروه‌بندی بر اساس گونه‌های موردنظر است. پنج گونه مهم عبارتند از:
1-9-1-نسترن R. moschata
نسبت به گونه‌های دیگر برگ های ظریف‌تری داشته و گل هایی به رنگ سفید تولید می‌کند مصرف داروئی داشته و بسیار خوشبو است.
2-9-1-گل‌محمدی R. domoscena
بعنوان گل صنعتی برای تولید گلاب کشت می‌شود،گل های کم پر و معطری به رنگ سفید مایل به صورتی دارد.
3-9-1-سگ گل R. canina
بسیار خاردار با گل های سفید مایل به صورتی که بیشتر بعنوان پایه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
4-9-1-رز زرد R. foetida
به آن گل حلوا هم می‌گویند، دارای ساقه‌هایی خاردار است. منشا رنگ زرد در رزهای هیبرید از این گونه گرفته شده است.
5-9-1-رز هیبرید R. hybrida
دارای ارقام مختلفی است که از برخی ارقام آن به عنوان شاخه گل بریده استفاده می‌شود.
گل‌رز دارای 5 کاسبرگ، 5 گلبرگ، تعداد زیادی مادگی و پرچم است. پرچم ها تبدیل به گلبرگ شده‌اند، بهمین دلیل به آنها petaloid می‌گویند(جودی، 1385).
رزا در لاتین به معنای گل سرخ می‌باشد.از آغاز تاریخ، گل سرخ بیش از همه گل ها در قلوب بشر جای گرفته و از وقتی که مردم از زیبایی درخشان گل، آگاهی یافته‌اند، گل سرخ یک سر و گردن از آن ها بلندتر بوده است. گل سرخ میراث بزرگی از افسانه و تاریخ را به همراه دارد. این درختچه زیبا، میلیون ها سال قبل از بوجود آمدن بشر در روی زمین، زیسته و زیبائی و عطر را در همه جا گسترده است. شواهد تاریخی بیانگر این حقیقت است که هیچ کدام از گل ها به اندازه گل های رز در قلب بشر نفوذ نکرده است. گل رز نشانه الهه زیبایی و عشق یونانیان باستان، آفردیت و رومیان ونوس بوده است.
تحقیقات وسیع تر نشان می‌دهد که این گل بومی‌مصر نبوده، بلکه از آسیای صغیر به آنجا آورده شده است. تاریخ افسانه وار گل سرخ طی قرن ها توسط هنرمندان، صنعتگران، نویسندگان و درختکاران بوجود آمده که بوسیله این گل زیبا افسون شده‌اند و شرح فریفتگی‌شان را برای آیندگان نگه داشته‌اند تا از آن لذت ببرند. حتی گل رز وارد دنیای معماری نیز شده‌اند. بدین صورت که در قرون 12تا 16بعد از میلاد که زمان اوج طراحی و ساخت کلیساهای عظیم و با شکوه در اروپای شرقی می‌باشد. شیشه های رنگین پنجره های این مکان ها را منقش به طرح های گل های رز می‌نمودند(جوکاروتوکلی،1386).
منشأ اصلی این گل آسیای جنوب شرقی و ایران گزارش شده است. امروزه در تمام نقاط دنیا کشت می‌گردد و قسمت اعظم گل سرخ از کشورهای بالکان، فرانسه، ترکیه، مراکش و ایران تولید و صادر می‌گردد. کشت و کا رآن در ایران، در زمان های پیش متداول بوده است. درسالهای اخیر محصول گل بریده یکی از محصولات عمده باغبانی کشور به شمار می‌آید و این محصول در تمام فصول به بازار عرضه می‌شود(جوکاروتوکلی،1386).

گل به انواع رزهای مینیاتوری، پاسیویی، هیبرید چای، فلورینبدا، درختچه ای، بالا رو و رونده تقسیم می‌شوند. در حدود 140 گونه مختلف گل رزشناسایی شده اند که به طور طبیعی در نیمکره شمالی پراکنده بوده و توسط عوامل محیطی و انسانی به نیمکره جنوبی منتقل شده اند. از این تعداد، 95 گونه منشاء آسیایی، 18 گونه منشاءآمریکای شمالی و بقیه منشاء اروپایی و شمال آفریقا دارند(جوکاروتوکلی،1386).
در تولید رزهای بریدنی گلخانه های از ارقام هیبرید چای و فلورینبدا که تولید گل انتهایی می‌کنند، استفاده می‌شود. گل های شاخه بریده را به سه دسته اصلی تقسیم می‌کنند.
1ـ هیبرید چای : به رزهای تک شاخه ای که قطر گل 9 سانتیمتر یا بیشتر باشد.
2ـ قلب شیرین : به رزهایی گفته می شود که قطر گل کمتر از 9 سانتیمتر باشد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3ـ رزهای اسپری: حداقل 3 غنچه روی یک شاخه باشد.
در بررسی روند رشد این گروه ها در هلند مشخص شده که هیبرید چای در سال 2000 نسبت به 1999 حدود 2 درصد افزایش داشت. اما سطح ارقام قلب شیرین رو به کاهش است ولی با این وجود برخی ارقام رشد خوبی دارند (Sacha وEscimo) رزهای اسپری نیز کمتر از 3 درصد تولیدات هلند را در بر می‌گیرند.
گل رز در تمامی‌رنگ ها دیده می‌شود و در این مورد تنها یک استثناء وجود دارد و آن نبود رزهای آبی است. در انواعی که تولید گل انتهایی می‌کنند (هیبرید چای، فلورینبدا، پاسیویی، مینیاتوری) هر ساله شاخه‌های جدید از جوانه های سال قبل رشد می‌کنند و بعد از تولید گل در انتهای شاخه، رشد آن متوقف می‌شود و شاخه های جدید دوباره از جوانه های زیرگل تولید می‌شود که بسته به رقم و شرایط آب و هوایی ممکن است تولید گل بکند یا نکند. برخی از ارقام گل رز، دائم گل هستند و گل دهی در آنها در بیشتر مواقع سال انجام می‌گیرد ولی بیشتر ارقام در هوای خنک بهار و پاییز گل دار می‌شوند. رزهای گلخانه‌ای در تمام طول سال قادر به تولید گل هستند و تنها باید شرایط رشدی مناسب برای آنها فراهم گردد.
10-1 – مشکل گل های بریده
مشکل عمده گل های بریده، داشتن عمر کوتاه پس از برداشت آن هااست(فلاحتی رستگار و همکاران، 1380). بطور کلی عوامل مؤثر در عمر پس از برداشت یا عمر گلدانی (Vase life) گل ها را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:
1-10-1-عوامل زراعی قبل از برداشت:
دی اکسید کربن ، نور، دما، آبیاری، آفات و بیماری ها، اتیلن، زمان برداشت و مرحله نمو گیاه.
2-10-1-عوامل محیطی پس از برداشت:
نحوه برداشت، دما، رطوبت، نور، تولید اتیلن و حساسیت گل ها به اتیلن.
در ایران حدود 20در صد ازگل های تازه، حین گذشتن از کانال های بازار ( بسته‌بندی، جابجائی و فروش) مرغوبیت خود را از دست می‌دهند، قسمت زیادی از گل ها نیز در شرایط ضعیف و نامطلوب بفروش می‌رسند که سبب نارضایتی مصرف ‌کننده می‌شوند(جمالی زواره و همکاران، 1386).
11-1 – عوامل مهم پیر شدن گل
1-11-1-عدم توانائی جذب آب بوسیله ساقه
یکی از علل عمده پژمردگی گل ها، عدم جذب آب بوسیله ساقه است که در اثر بسته شدن آوندهای هدایت‌کننده آب در ساقه‌ها بوجود می‌آید. باکتری ها، مخمرها و قارچ های موجود در آب ظرفی که گل در آن نگه داشته می‌شود، مقطع برش ساقه را مسدود کرده، در داخل ظرف تکثیر و گسترش می‌یابند و در نهایت از جذب آب می‌کاهند(ماتوکا، 1998).
2-11-1-از دست دادن مقدار زیادی آب از گل های بریده
این حالت نیز سبب پژمردگی‌، کاهش کیفیت و طول عمر گل های بریده می‌شود. بدون آب نگه داشتن گل ها، هوای گرم و قرار دادن گل ها در جریان هوای گرم سبب وارد شدن آسیب‌های فراوان به گل های بریده می‌شود. پس در صورت امکان بایدگل ها را، از زمان برداشت تا رسیدن آن ها به دست آخرین مصرف کننده، در آب با دمای پائین نگهداری کرد.
3-11-1-کمبود کربوهیدرات ها
یکی دیگر از علل تخریب گل ها بشمار می‌آید. ادامه تنفس پس از برداشت به دمای محیط بستگی دارد. دماهای پائین تنفس را کاهش می‌دهد و از مصرف کربوهیدرات ها جلوگیری می‌کند، که نتیجه آن افزایش کیفیت و دوام گل هاست(نلسون، 1374).
4-11-1-بیماری ها و آفات
آفات و بیماری های گیاهی سبب صدمه و بیرنگ شدن گل ها و برگ‌ها میشود، این امر موجب کاهش کیفیت گل ها می‌شود. بافت های آلوده آب خود را سریعتر از بافت های سالم از دست می‌دهند، همچنین پژمردگی و سنتز اتیلن این بافت ها بیشتر می‌باشد.
5-11-1-تأثیر منفی گاز اتیلن
اتیلن سبب آسیب دیدن پیش از شکوفائی گل ها می‌شود. تولید اتیلن و حساسیت به آن در مراحل مختلف رشدگل متفاوت است. غنچه‌ها و گل های تازه شکوفا شده از میزان تولید و حساسیت کمتری نسبت به گل های کاملا باز شده برخوردارند(مولر و همکاران، 1999).
12-1 – راهکارهای افزایش طول عمر گل های بریده
خوشبختانه برای حل مشکل طول عمر کوتاه گل ها، راهکارهای مفیدی مانند روش های جدید انبارداری و بسته‌بندی، خنک نگه داشتن گل ها( پری کولینگ ) هنگام حمل و استفاده از محلول های محافظ وجود دارد (داوری نژادوفتحی،1382).
13-1- انبارداری
انبارهای مختلف دارای شرایط تقریبا یکسانی هستند، که مهمترین آن ها عبارتند از:
1ـ دما : کاهش دما سبب به تعویق انداختن پیری در گل ها می‌شود. از نوسان دما در انبارها، بدلیل افزایش رطوبت روی گیاه و فویل های بسته بندی، باید جلوگیری کرد. دمای مناسب برای نگهداری گل های مناطق معتدله و گرمسیری به ترتیب، دماهای نزدیک صفر و 15-7 درجه سانتی گراد است. رز از جمله گیاهان غیرحساس به سرمازدگی بشمار می‌آید.
2ـ رطوبت: هوای خشک سبب تعرق در گیاه می‌شود، رطوبت نسبی بالای (95-90 در صد ) مناسب انبار است و رطوبت‌های کمتر (80-70 در صد) سبب اتلاف آب و پژمردگی گل ها می‌شود.
3ـ نور: نور اثر چندانی روی عمر گل ها ندارد، برخی گل ها مانند داوودی و سوسن بمدت طولانی ( 14ـ5 روز ) در تاریکی نگهداری می‌شود(داوری نژادوفتحی،1382).
4ـ اتیلن: دمای کم سبب کاهش میزان تولید اتیلن و حساسیت گل ها به آن می‌شود. بهترین روش کم کردن اثرات اتیلن، تهویه هوای انبار است. استفاده از پرمنگنات پتاسیم بعنوان اکسید کننده، اشعه ایکس یا نور فرابنفش و ممانعت کننده‌های فعالیتی اتیلن مانند آمینو ونیل گلیسین(AVG)، آمینو اتوکسی استیک اسید( (AOAو تیو سولفات نقره( STS )نیز مفید واقع می‌شود(داوری نژادوفتحی،1382).
14-1 – انواع انبار
1-14-1- انبار مرطوب
در این انبارها بسته‌بندی لازم نیست، گل ها در محلول های محافظ یا آب با دمائی حدود 4-3 درجه سانتی گراد، نگهداری می‌شوند. از هیپوکلریدسدیم و سولفات آلومینیوم جهت ضدعفونی گل ها استفاده می‌شود.
2-14-1-انبار خشک
برای نگهداری گل ها به مدت طولانی از این انبارها استفاده می‌شود، گل ها بصورت محکم در جعبه‌ها بسته‌ها یا کیسه‌های پلی‌اتیلنی به منظور جلوگیری از اتلاف رطوبت نگهداری می‌شوند. گل‌های رز در دمای 3-5/0 درجه سانتی گراد به مدت 2 هفته نگهداری می‌شوند.
3-14-1-انبار با اتمسفر کنترل شده (CA)
اطاق سردی را بوسیله دی اکسید کربن غنی کرده، در حالیکه میزان اکسیژن را کاهش می‌دهند این حالت سبب کاهش شدت تنفس، کاهش میزان مصرف موادغذائی و کاهش میزان تولید و فعالیت اتیلن می‌شود. گل رز در اتمسفری بادی اکسید کربن(10-5 در صد) و اکسیژن(3-1 در صد) در حرارت صفر درجه سانتی‌گراد به مدت 30-20 روز قابل نگهداری است.
4-14-1-انبار با فشار کم (LPS )
در این گونه انبارها فشار کمتر از فشار اتمسفر، در حدود 8- 5/3 کیلو پاسکال می‌باشد. دمای کم و جریان مداوم هوای مرطوب از هر دو طرف انبار الزامی است. این انبارها بیشتر برای گل های باز شده استفاده می‌شوند. ارقام مختلف رز عکس‌العمل متفاوتی نسبت به این انبارها دارند، مثلا غنچه رز رقم تانبید (Tanbed) و بلیندا (Belinda) در فویل های پلی‌اتیلن، دمای 2 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 98 در صد با فشار 2/3 کیلو پاسکال به مدت یک ماه قابل نگهداری است، در حالیکه برخی ارقام (مرکو، سونیا، مرسدس) علائم لکه‌برگی و پژمردگی را نشان می دهند(داوری نژادوفتحی،1382).
15-1- مواد طولانی‌کننده عمر گل های بریده
روش خانگی قدیمی محافظت از گل ها استفاده از آسپیرین و یا سکه مسی بوده است، این ترکیبات بدلیل حل نشدن در آب قادر نیستند رشد میکرب ها را کنترل کنند. امروزه محلول های مختلفی جهت نگهداری گل های بریده استفاده می‌شود‌، شرکت هلندی pokon-chrysal، ده ها نوع ماده محافظ تهیه کرده که هر کدام برای گونه‌ای خاص، طراحی و تولید شده‌اند(داوری نژادوفتحی،1382).
16-1-کربو هیدرات ها

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید